Không còn “một cửa”, học sinh có thêm lựa chọn

Vài năm gần đây, tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội không còn đơn thuần là “cuộc đua một cửa” chỉ dựa vào kết quả kỳ thi do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức. Thay vì chỉ trông chờ vào một kỳ thi duy nhất, từ sớm nhiều trường THPT đã chủ động công bố phương án tuyển sinh, mở rộng các hình thức xét tuyển ngay từ đầu năm học lớp 9.

Các trường áp dụng nhiều tiêu chí như xét học bạ, đánh giá năng lực học tập, phỏng vấn trực tiếp và tuyển thẳng, tạo thêm lựa chọn cho học sinh và phụ huynh trong hành trình vào lớp 10. Xu hướng này cho thấy sự thay đổi mạnh trong công tác tuyển sinh khi các trường chú trọng đánh giá toàn diện năng lực, quá trình học tập và định hướng phát triển của học sinh.

Thực tế tại nhiều trường cho thấy tuyển sinh lớp 10 được tổ chức qua nhiều vòng. Ban đầu, các trường xét tuyển dựa trên hồ sơ học tập, kết quả rèn luyện và nguyện vọng của gia đình. Tiếp đó là các vòng kiểm tra đánh giá năng lực các môn cơ bản như Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh kết hợp phỏng vấn trực tiếp để đánh giá tổng thể kỹ năng và tư duy học sinh. Ngoài ra, các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, thành tích học tập hoặc giải thưởng trong các kỳ thi văn hóa, thể thao, nghệ thuật cũng trở thành yếu tố bổ trợ quan trọng trong quá trình xét tuyển.

Cùng với các hình thức kiểm tra, xét tuyển sớm bằng học bạ đang được nhiều trường áp dụng. Điểm trung bình các môn học trong những năm THCS, đặc biệt là lớp 8 và học kỳ I lớp 9, cùng kết quả rèn luyện trở thành căn cứ quan trọng. Với một số trường, học sinh đoạt giải trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao, nghệ thuật được cộng điểm ưu tiên hoặc xem xét tuyển thẳng.

Chia sẻ về mùa tuyển sinh năm nay, chị Thu Hoa (xã Thanh Trì, Hà Nội), phụ huynh có con học lớp 9, cho biết việc các trường mở nhiều hình thức xét tuyển sớm giúp gia đình có thêm lựa chọn và giảm bớt áp lực thi cử. “Tuy nhiên, thông tin tuyển sinh khá dày, mỗi trường một cách làm khác nhau nên phụ huynh phải theo dõi rất sát để không bỏ lỡ các mốc thời gian quan trọng”.

Còn em Nhật Minh, học sinh lớp 9 tại Hà Nội cũng chia sẻ, việc được tham gia phỏng vấn và đánh giá năng lực giúp các em tự tin hơn. Ngoài điểm thi, em có cơ hội thể hiện khả năng tiếng Anh và kỹ năng trình bày. Điều này giúp em bớt căng thẳng hơn so với việc chỉ trông chờ vào một kỳ thi duy nhất.

Theo các chuyên gia giáo dục, việc đa dạng hóa phương thức tuyển sinh giúp các trường có thêm căn cứ để nhận diện năng lực thực chất của học sinh, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả của một kỳ thi. Điều này không chỉ giúp học sinh bớt áp lực tập trung vào một kỳ thi duy nhất, mà còn tạo ra nhiều con đường và lựa chọn phù hợp với năng lực, sở thích, cũng như định hướng phát triển của từng em.

Nhiều trường tăng phỏng vấn, mở rộng xét tuyển sớm

Từ cuối năm 2025, nhiều trường THPT tư thục tại Hà Nội đã lần lượt công bố phương án tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027. Điểm chung là các trường đều tăng tỷ trọng phỏng vấn và đánh giá năng lực nhằm sàng lọc đầu vào, đồng thời phân loại học sinh theo từng mô hình lớp học và chương trình đào tạo.

Tại Trường THPT Lý Thái Tổ, năm học 2026-2027 nhà trường tuyển 12 lớp 10 với tổng 480 chỉ tiêu. Học sinh nội bộ của trường sẽ được xét tuyển theo tiêu chí riêng của nhà trường, trong khi học sinh ngoài trường được xét tuyển qua ba đợt dựa trên học bạ THCS. Điểm xét tuyển được tính bằng tổng điểm học tập THCS cộng với điểm ưu tiên (nếu có), giúp nhà trường lựa chọn học sinh phù hợp với yêu cầu đào tạo.

Tương tự, Trường THCS và THPT Nguyễn Siêu cũng đã công bố phương án tuyển sinh chi tiết cho các chương trình đặc thù của mình. Trường tuyển sinh cho hai chương trình Anh ngữ học thuật tăng cường (AE) và Cambridge (AS–A Level). Thời gian đăng ký và xét tuyển được chia thành nhiều đợt, ưu tiên học sinh đang theo học tại trường trước khi mở rộng cho học sinh các trường khác. Nhà trường xét tuyển dựa trên hồ sơ học tập, kết quả đánh giá năng lực và trình độ tiếng Anh phù hợp với từng chương trình đào tạo.

Trường Archimedes tuyển sinh 270 học sinh lớp 10 cho năm học 2026–2027. Bên cạnh các phương thức quen thuộc, năm nay trường bổ sung phương thức xét kết quả học tập kết hợp phỏng vấn hai môn Toán và Tiếng Anh. Các phương thức còn lại gồm xét tuyển thẳng; xét kết quả bài đánh giá năng lực do nhà trường tổ chức; xét kết quả thi vào các trường THPT chuyên và xét kết quả kỳ thi tuyển sinh lớp 10 của Sở GD&ĐT Hà Nội.

Trường THCS và THPT Lương Thế Vinh đã phát hồ sơ đăng ký dự tuyển lớp 10 cho năm học mới. Trường tuyển 360 chỉ tiêu cho mỗi cơ sở Tân Triều và Cầu Giấy. Việc xét tuyển căn cứ kết quả học tập bậc THCS kết hợp điểm thi tuyển sinh lớp 10, đồng thời áp dụng tuyển thẳng hoặc xét đặc cách với một số đối tượng theo quy định riêng. Thời gian đăng ký tuyển sinh trực tuyến kéo dài từ tháng 12/2025 đến tháng 6/2026. Bên cạnh đó, nhà trường tổ chức 4 đợt thi thử; đợt 1 đã diễn ra ngày 4/1, các đợt tiếp theo dự kiến vào các ngày 8/3, 12/4 và 17/5.

Trường THCS và THPT Đoàn Thị Điểm công bố phương án tuyển sinh lớp 10 với nhiều mô hình lớp học. Ngoài các lớp truyền thống như lớp tăng cường tiếng Anh, lớp tăng cường Toán – Tiếng Anh và lớp Cambridge, năm nay trường mở thêm lớp công nghệ thông tin cùng các lớp ngoại ngữ định hướng tiếng Trung, tiếng Nhật. Hình thức xét tuyển chính là xét học bạ kết hợp đánh giá năng lực và phỏng vấn.

Bên cạnh đó, các trường Lê Quý Đôn, Vinschool, Phenikaa, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Ngôi sao Hoàng Mai, Newton… cũng đã mở cổng đăng ký tuyển sinh lớp 10. Hầu hết các trường đều bổ sung hình thức phỏng vấn trong xét tuyển, tuyển thẳng học sinh có thành tích đặc biệt và tổ chức thi học bổng nhằm lựa chọn đầu vào.

Việc nhiều trường THPT tư thục tại Hà Nội đồng loạt triển khai tuyển sinh sớm với đa dạng phương thức cho thấy bức tranh tuyển sinh lớp 10 đang thay đổi theo hướng linh hoạt hơn. Điều quan trọng là phụ huynh và học sinh cần chủ động nắm bắt thông tin của từng trường, cân nhắc năng lực và định hướng học tập dài hạn để lựa chọn con đường phù hợp, thay vì “đặt cửa” vào một kỳ thi duy nhất.