UBND TP Hà Nội mới ban hành Kế hoạch số 74 về chuyển đổi phương tiện taxi sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng điện, năng lượng xanh trên địa bàn TP Hà Nội. Thành phố đặt mục tiêu chậm nhất đến năm 2030 sẽ hoàn thành việc chuyển đổi toàn bộ taxi chạy xăng, dầu sang taxi điện và các phương tiện sử dụng năng lượng xanh. Mở ra cuộc “thay máu” lớn nhất từ trước tới nay của ngành vận tải Thủ đô.

Theo Kế hoạch, mục tiêu trọng tâm là triển khai hiệu quả lộ trình chuyển đổi taxi xăng, dầu sang taxi điện theo định hướng phát triển giao thông xanh, bền vững; góp phần thực hiện cam kết quốc gia về giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông vận tải và cải thiện chất lượng môi trường không khí đô thị.

Tỷ lệ chuyển đổi được xác định theo từng năm như sau: Năm 2026: đạt 63–64%; Năm 2027: đạt 68–70%; Năm 2028: đạt 74–77%; Năm 2029: đạt 88–96%; Năm 2030: đạt 100%.

Giai đoạn 2026–2030, Thành phố sẽ tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ các đơn vị kinh doanh taxi chuyển đổi phương tiện; tăng cường tuyên truyền để tạo sự đồng thuận xã hội; đồng thời triển khai xây dựng hệ thống trạm sạc tại các điểm đỗ taxi và các khu vực phù hợp. Việc chuyển đổi sẽ được thực hiện đồng bộ với phát triển hạ tầng cung cấp điện, bảo đảm không làm gián đoạn hoạt động vận tải hành khách.

Bài toán không đơn giản khi gần 30.000 taxi phải chuyển đổi

Trao đổi về chủ trương này, TS. Nguyễn Xuân Thủy, chuyên gia giao thông cho rằng, định hướng của UBND TP Hà Nội là hoàn toàn đúng và phù hợp với xu thế phát triển giao thông xanh trên thế giới.

“Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi sẽ rất phức tạp, đặc biệt liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân” ông Thủy nhấn mạnh.

Theo đó, hiện nay, Hà Nội có gần 30.000 xe taxi đang hoạt động. Việc chuyển đổi toàn bộ số phương tiện này sang xe điện đòi hỏi một lộ trình bài bản với nhiều bước đi đồng bộ. Khó khăn không chỉ nằm ở hạ tầng giao thông vốn đã chịu nhiều áp lực, mà còn ở hệ thống hạ tầng phụ trợ phục vụ xe điện. Theo ông Thủy, Thành phố cần sớm quy hoạch và xây dựng mạng lưới trạm sạc dày đặc, bố trí tại các vị trí phù hợp, bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy, thuận tiện cho tài xế và hạn chế rủi ro.

Một trong những vấn đề lớn được đặt ra là khả năng tài chính của doanh nghiệp và tài xế. Theo các chuyên gia, việc chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện sẽ phát sinh chi phí rất lớn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp taxi quy mô lớn phải thay thế hàng loạt phương tiện. Nguy cơ tăng giá dịch vụ taxi điện trong giai đoạn đầu là điều có thể xảy ra nếu không có chính sách hỗ trợ hợp lý.

TS. Nguyễn Xuân Thủy cho rằng Nhà nước cần có chính sách rõ ràng, cụ thể, thậm chí là cơ chế riêng cho quá trình chuyển đổi này. Người mua taxi điện cần được trợ giá, ưu đãi lãi suất ngân hàng, được tiếp cận hệ thống trạm sạc nhanh với mật độ đủ dày và chi phí hợp lý.

Bên cạnh đó, cần có phương án xử lý đối với những xe taxi xăng vẫn đang hoạt động hiệu quả: Thu hồi, chuyển vùng hoạt động hay có cơ chế hỗ trợ chuyển đổi linh hoạt. Chính sách cần tính đến yếu tố sinh kế, đặc biệt với những người lao động có hoàn cảnh khó khăn, tạo điều kiện để họ tiếp tục duy trì phương tiện mưu sinh.

Tránh tạo cú sốc cho thị trường

TS. Nguyễn Xuân Thủy nhận định, chuyển đổi taxi xăng sang taxi điện là xu thế tất yếu nhằm giảm ô nhiễm không khí và hướng tới phát triển bền vững. Tuy nhiên, lộ trình cần được chuẩn bị kỹ lưỡng, tránh tạo gánh nặng đột ngột cho doanh nghiệp và người dân.

Việc triển khai cần song song giữa chính sách tài chính, phát triển hạ tầng sạc, hoàn thiện quy hoạch điện và cơ chế quản lý phù hợp. Nếu làm tốt, đây sẽ là bước chuyển lớn của ngành vận tải Thủ đô; ngược lại, nếu thiếu tính toán đồng bộ, có thể tạo ra những áp lực xã hội không mong muốn.

Với mục tiêu hoàn thành 100% chuyển đổi trước năm 2030, Hà Nội đang đứng trước một cuộc “đại chuyển mình” của ngành taxi – bài toán đòi hỏi sự quyết tâm của chính quyền, sự đồng hành của doanh nghiệp và sự đồng thuận của người dân.