Khẳng định trước Quốc hội trong phiên họp chiều 26/5, đại biểu Danh Út (đoàn Kiên Giang) nói: Mối quan hệ hiệp hội với Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh không rõ trách nhiệm, tỉnh lo tìm thị trường xuất khẩu gạo nhưng lại không được xuất khẩu, do địa phương không có quyền quyết định trong điều hành xuất khẩu gạo.

Đại biểu Danh Út lấy ví dụ ở Kiên Giang: hàng năm sản lượng lương thực của địa phương đạt khoảng 3,4 triệu tấn lúa tương đương 1,2 triệu tấn gạo, nhưng chỉ được Hiệp hội cho phép xuất khẩu khoảng 600.000 tấn. “Vậy còn khoảng 600.000 tấn nữa thì Kiên Giang đem đi đâu, xin đề nghị Hiệp hội lương thực Việt Nam trả lời cho nông dân Kiên Giang được biết”-đại biểu Danh Út nói.

Không chỉ thế vào tháng 4/2009, Công ty du lịch Thương mại Kiên Giang tìm được thị trường xuất khẩu gạo 53.500 tấn, nhưng bị bế tắc vì rào cản điều kiện của Hiệp hội lương thực Việt Nam. Hiệp hội là tổ chức xã hội nghề nghiệp, là cơ quan tham mưu lại điều hành như cơ quan quản lý Nhà nước là không phù hợp cả về nguyên tắc và qui chế tổ chức. Cách điều hành trên không tạo ra sức mạnh, không đảm bảo yếu tố “bốn nhà” mà còn dẫn tới thiếu dân chủ, không hài hòa về quyền lợi ích các bên, đặc biệt là lợi ích của người nông dân.

Đại biểu Danh Út kiến nghị: Chính phủ không nên giao nhiệm vụ điều hành xuất khẩu gạo cho Hiệp hội lương thực mà nên để Bộ Công thương làm thì đúng chức năng hơn và giao quyền điều hành nhiều hơn nữa cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh để chủ động trong sản xuất, thu mua, tìm đối tác xuất khẩu.

Đại biểu Danh Út khẳng định: “Đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa của cả nước, nhưng việc điều hành xuất khẩu gạo vừa qua của Hiệp hội lương thực Việt Nam bộc lộ nhiều tồn tại và yếu kém, được giá thì cấm xuất khẩu (vào tháng 2/2009), mất giá lại cho xuất khẩu (vào tháng 5/2009). Cách điều hành này lại một lần nữa khiến doanh nghiệp và nông dân lỡ mất cơ hội thu bạc tỷ từ xuất khẩu gạo.

Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ điều chỉnh sửa đổi cơ chế điều hành xuất khẩu gạo theo hướng gắn sản xuất với bao tiêu sản phẩm, nhằm tiêu thụ hết lúa gạo, đảm lợi nhuận suất hài hòa giữa người nông dân và người kinh doanh./.