Tuyên bố của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị được đưa ra trong bài phát biểu từ Bắc Kinh bằng hình thức trực tuyến tại phiên họp về Trung Quốc trong khuôn khổ Hội nghị An ninh Munich.

Liên quan đến việc định vị mối quan hệ giữa Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU), ông Vương Nghị tái khẳng định quan điểm nhất quán của Trung Quốc trong việc luôn nhìn nhận mối quan hệ Trung Quốc- EU từ tầm cao chiến lược, luôn cho rằng hợp tác là phương hướng lớn và tư tưởng chính trong quan hệ Trung Quốc - EU, và luôn coi EU là đối tác chứ không phải đối thủ.

Ông Vương Nghị nhấn mạnh, Trung Quốc sẽ luôn ủng hộ vững chắc tiến trình hội nhập của châu Âu, ủng hộ EU đoàn kết tự cường, tăng cường tự chủ chiến lược và đóng một vai trò lớn hơn trên trường quốc tế. Trung Quốc cũng sẵn sàng mở rộng hợp tác toàn diện với châu Âu trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, cùng có lợi và cùng thắng.

Về Hiệp định Đầu tư Trung Quốc – EU, Ngoại trưởng Trung Quốc cho rằng, thỏa thuận này mang lại lợi ích lớn cho cả hai bên, không phải là sự chiếu cố hay ban ơn từ một phía. Trong khi vấn đề Tân Cương liên quan đến chủ quyền và an ninh của Trung Quốc.

Ông Vương Nghị gọi việc “tùy ý gắn kết các vấn đề có tính chất khác nhau và chính trị hóa vấn đề kinh tế thương mại là điều không thể chấp nhận và tuyệt đối không được”.

Theo Ngoại trưởng Trung Quốc, hợp tác giữa Trung Quốc và EU là xu hướng tất yếu. Gây đối đầu chính trị và tách rời kinh tế giữa hai bên “không phù hợp với lợi ích của EU và cũng không thể lâu dài.”

Trước đó, hôm 4/5, Ủy ban châu Âu tuyên bố rằng quan hệ ngoại giao Trung Quốc-EU đã xấu đi sau các lệnh trừng phạt lẫn nhau và các nỗ lực phê chuẩn Hiệp định Đầu tư song phương trên thực tế đã bị "tạm dừng".

Cùng ngày, Phó Chủ tịch điều hành Ủy ban châu Âu Valdis Dombrovskis cũng xác nhận việc tạm dừng phê duyệt hiệp định này. Ông khẳng định, mọi tiến triển sẽ phụ thuộc vào sự biến chuyển của mối quan hệ EU – Trung Quốc.)

Ngày 21/5, Nghị viện châu Âu (EP) đã bỏ phiếu thông qua nghị quyết hoãn việc phê chuẩn Hiệp định đầu tư với Trung Quốc, cho đến khi Bắc Kinh dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt nhằm vào các chính trị gia và học giả châu Âu.

Hiệp định Đầu tư Trung Quốc-EU hoàn tất đàm phán vào tháng 12/2020, nhưng vẫn cần được 27 nước thành viên EU và Nghị viện châu Âu thông qua mới có thể được ký kết chính thức.

Liên minh châu Âu từng bày tỏ hy vọng sẽ hoàn tất việc ký kết hiệp định này vào năm 2022. Tuy nhiên, trong 6 tháng qua, quan hệ EU-Trung Quốc đã nhanh chóng xấu đi do các vấn đề liên quan đến cải cách bầu cử ở Hong KOng và vấn đề nhân quyền ở Tân Cương, kéo theo sự đình trệ của Hiệp định Đầu tư Trung Quốc-EU.

Trung Quốc cũng ngay lập tức có phản ứng sau khi Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand cảnh báo quan hệ giữa nước này với Trung Quốc có thể xấu đi.

Phát biểu ngày hôm qua (25/5), người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên cho biết “Trung Quốc và New Zealand là những đối tác hợp tác quan trọng của nhau. Tiến bộ đáng kể trong quan hệ giữa Trung Quốc và New Zealand đạt được trên cơ sở hai bên từ lâu đã cam kết tôn trọng, tin cậy lẫn nhau và mang về lợi ích cho cả hai bên”.

Ông Triệu Lập Kiên tin tưởng “New Zealand có thể thực hiện tinh thần là người đi đầu và nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau và đối xử bình đẳng để cùng với Trung Quốc thúc đẩy quan hệ song phương cùng tiến về một hướng, vượt lên những phiền nhiễu bên ngoài và cùng nhau thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Trung Quốc-New Zealand”.

Tuyên bố này được phía Trung Quốc đưa ra ngay sau khi báo chí Australia dẫn tuyên bố của Ngoại trưởng New Zealand Nanaya Mahuta cho rằng quan hệ giữa New Zealand với Trung Quốc có thể sẽ xấu đi trong thời gian tới vì khó có thể thoát khỏi vòng xoáy hiện tại khi quan hệ Trung Quốc với các nước Phương Tây đang ở trong giai đoạn vô cùng khó khăn. Không chỉ vậy, Ngoại trưởng New Zealand còn kêu gọi các doanh nghiệp của nước này cần nhanh chóng đa dạng hóa thị trường, giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc để giảm bớt thiệt hại khi quan hệ giữa nước này với Trung Quốc xấu đi.

Không chỉ Ngoại trưởng mà Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern cũng từng tuyên bố rằng quan hệ giữa nước này với Trung Quốc “có những khác biệt và có một số vấn đề rất khó có thể giải quyết”. Tuy nhiên, Thủ tướng Jacinda cũng nhấn mạnh New Zealand sẽ không đứng về phe Mỹ hay Trung Quốc mà sẽ chỉ đứng về phía lợi ích và các giá trị của nước này./.