Điều này một lần nữa cho thấy bất đồng sâu sắc đang cản trở thế giới đi tới một hiệp ước giải quyết toàn bộ vòng đời của ô nhiễm nhựa từ quá trình sản xuất đến xử lý chất thải.

Chi tiết của đề xuất không được tiết lộ, song các nguồn tin cho biết, một số quốc gia phát triển và các quốc đảo Thái Bình Dương chỉ trích văn bản thiếu ràng buộc pháp lý và không thể giải quyết tận gốc vấn đề. Trong khi đó, những nước sản xuất dầu mỏ hàng đầu lại cho rằng các vấn đề được nêu trong dự thảo là quá rộng và muốn hiệp ước chỉ tập trung vào xử lý rác thải.

Các tổ chức bảo vệ môi trường cũng phản ứng gay gắt với đề xuất. Tổ chức Hòa bình Xanh (Greenpeace) gọi đề xuất là món quà cho ngành hóa dầu, trong khi Quỹ Thiên nhiên Thế giới cho rằng đây là “đòn giáng tàn khốc” lên những cộng đồng đang gánh chịu hậu quả trực tiếp từ ô nhiễm nhựa.

Mỗi năm, thế giới sản xuất hơn 400 triệu tấn nhựa, nhưng chỉ 9% được tái chế. Phần còn lại bị chôn lấp, đốt hoặc trôi nổi ngoài môi trường, đe dọa hệ sinh thái và sức khỏe con người. Chủ tịch Ủy ban đàm phán liên chính phủ về ô nhiễm nhựa Vayas Valdivieso nhấn mạnh: “Chúng ta cần một hiệp ước hiệu quả có thể thực thi, có khả năng giải quyết tận gốc ô nhiễm nhựa và có hiệu lực ngay khi được thông qua, không chỉ cho hiện tại mà còn cho nhiều thập kỷ sau.”

Nguy cơ từ ô nhiễm nhựa không còn là cảnh báo xa vời. Thảm họa môi trường tại Pháp năm 2023 là lời cảnh báo rõ ràng. Hàng trăm nghìn viên nhựa nhỏ, nguyên liệu thô để sản xuất chai, bút, ...đã trôi dạt vào bờ biển Brittany và Loire. Những hạt nhựa này không phân hủy, dễ dàng bị sinh vật biển nuốt vào và từ đó xâm nhập chuỗi thực phẩm của con người.

Các nghiên cứu cho thấy vi nhựa đã hiện diện trong sữa mẹ, máu, não và tủy xương, chứng tỏ mức độ thâm nhập sâu rộng vào cơ thể. Chúng còn hút các chất độc, trong đó có vi khuẩn E.coli  tạo thành một “hỗn hợp hóa học độc hại”. Dù các tổ chức tình nguyện nỗ lực thu gom, nhưng việc dọn dẹp gần như không hiệu quả. Hầu hết chỉ sử dụng cuốc, xẻng, máy hút cầm tay. Trong khi đó, các hạt nhựa có thể trôi dạt hàng nghìn kilomet trong vài ngày, gây tổn hại nặng nề cho môi trường biển.

Đức phát hiện nấm ăn nhựa - hy vọng mới cho việc xử lý ô nhiễm rác thải nhựa

VOV.VN - Các nhà khoa học Đức mới đây phát hiện ra những chủng nấm có khả năng “ăn nhựa”, đem lại tia hy vọng mới trong cuộc chiến chống ô nhiễm rác thải nhựa trên toàn cầu.

Thảm họa tràn nhựa nghiêm trọng nhất từng xảy ra vào năm 2021 tại Sri Lanka, khi tàu X-Press Pearl bốc cháy và thải ra hàng tỷ viên nhựa. Bốn năm sau, người dân nơi đây vẫn còn thu dọn chúng trên bãi biển. Tuy nhiên, phần lớn các sự cố lại xảy ra tại các nhà máy, bến cảng, kho chứa, nơi hạt nhựa dễ phát tán qua bao bì bị rách. Giới chuyên gia cho rằng nếu chỉ tập trung vào xử lý chất thải mà bỏ qua khâu sản xuất, mọi nỗ lực chỉ mang tính "chữa cháy".

Nhà sinh học Melanie Bergman từ Viện Alfred Wegener giải thích: “Chúng ta phát hiện nhựa ở mọi nơi từ đáy đại dương đến đỉnh Himalaya. Thậm chí cả trong phổi và nhau thai. Trẻ sơ sinh tiếp xúc với nhựa ngay từ khi chưa chào đời. Điều đó cho thấy, chúng ta phải kiểm soát ô nhiễm nhựa ngay từ những khâu đầu tiên.”

Theo Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), sản lượng nhựa toàn cầu có thể tăng 70% vào năm 2040, và rác nhựa có thể gấp ba lần vào năm 2060 nếu không có biện pháp kiểm soát hiệu quả trên quy mô toàn cầu.