Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm

Không khó để bắt gặp trong hẻm 266 Tôn Đản những căn nhà nhỏ xíu, nền thấp hơn mặt đường, chật chội và ẩm thấp.

“Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm” rất đúng với điều kiện sống của bà Trần Thị Tư, 62 tuổi. Vào hẻm hỏi nhà bà, ai cũng biết, vì nó quá nhỏ, vỏn vẹn 3m2 và bà cũng không biết rõ tại sao nhà lại nhỏ đến vậy. Với bà Tư, có nhà để ở là may mắn rồi, không đòi hỏi hay mơ ước gì lớn lao mà tìm cách thích nghi với nó.

Căn nhà chỉ đủ chỗ cho đồ đạc thiết yếu và chỗ nằm ngủ. Đồ đạc trong nhà được bà xếp một cách có trật tự, hợp lý trên các bức tường, không thừa một khoảng trống nào. Còn bếp và một tủ chứa đồ được chủ nhà đưa ra hiên và một phần không gian chung của hẻm.

Hẻm cũng chật nhưng bà con thông cảm cho nhau nên vài chục năm nay nhà bà Tư vẫn sắp xếp nhà cửa như vậy.

Theo bà Tư, sống lâu năm trong diện tích nhỏ, bà gần như không có nhu cầu mua sắm thêm đồ đạc mà muốn giữ lại những món đồ dù đã cũ nhưng hợp với nhà. Bà Tư còn tìm thấy niềm vui mỗi ngày từ việc sắp xếp không gian gọn gàng, ngăn nắp khiến căn nhà bớt chật.

"Nhà này hả, tôi ở đây từ nhỏ tới lớn. Nhỏ thì nhỏ thật, nhưng mà có để sống là may rồi đâu dám nghĩ gì lớn đâu. Hoàn cảnh khó khăn buộc phải học cách trân trọng mấy cái chén, cái áo, mấy  món đồ nó cũng có giá trị riêng, như mỗi thành viên trong nhà vậy" - bà Tư kể.

Gần nhà bà Trần Thị Tư là nhà ông Đặng Đức Hoàng, 57 tuổi. Nhà ông Hoàng rộng hơn nhiều nhưng cũng chỉ có... 8m2 và lại là nơi cả gia đình 5 người sinh sống.

8m2 cho 5 người thực sự là một bài toán hóc búa đối với ông Hoàng trong sắp xếp không gian sống, từng khoảng trống đều được tính toán kỹ lưỡng. Tất cả mọi thứ treo được thì đều được treo trên tường, hai chiếc tủ nhựa nép sát góc tường, chừa một lối đi hẹp mà hai người gặp nhau thì phải nghiêng người đi qua.

Theo ông Hoàng, căn nhà nhỏ này buộc phải “cưa ra làm bốn” để vừa đủ chỗ ăn, chỗ ngủ, chỗ để đồ và một khoảng trống để...thở cho cuộc sống hàng ngày.

"Thật ra mình cũng phải sắp xếp cho khéo. Đồ thì cứ sắp xếp sát hai bên, cái gì treo được là treo, cái gì chồng được là chồng lên, để tiết kiệm chỗ để đồ. Cũng may, ở đây ban ngày tôi đi suốt, nhà khỏi cần trang bị gì nhiều. Còn lúc vô nhà, ví dụ tháng nào nóng quá thì mình chịu khó lấy thêm nước bỏ đông đá, rồi treo ở sau máy quạt cho nó có hơi lạnh, giảm được chút nhiệt nào hay chút đó" - ông Hoàng chia sẻ.

Hẻm hẹp mà lòng rộng

Không chỉ riêng nhà ông Hoàng hay bà Tư, nhiều hộ dân trong con hẻm 266 Tôn Đản, phường Xóm Chiếu, cũng đang áp dụng những "bí quyết sống còn" tương tự.

Hẻm với nhiều nhà chật hẹp, cư dân hầu hết khó khăn nhưng tình làng nghĩa xóm thì bao năm nay vẫn đầm ấm.

Bà Trần Thị Tư thường xuyên nhận rau xanh, thịt cá bà con trong hẻm cho. Bởi ai cũng biết nhà bà chật thế thì không có tủ lạnh, nên cho đủ ăn một bữa, một ngày, rồi hôm sau có lại cho.

"Tôi hoàn cảnh vậy rồi, thì coi như là thử thách, tìm cách sống chung với nó. Thấy nhà tôi chật quá, nên hễ ai có rau có củ là đem qua dúi cho. Bữa thì con cá, bữa thì miếng thịt. Nói thiệt, cái quý ở đây không phải nhà bự nhà cao gì hết mà là tình nghĩa của bà con ở đây" - bà Tư cho biết thêm.

Bà con trong hẻm âm thầm sẻ chia, đùm bọc nhau bằng những điều giản dị nhất. Từ việc mỗi người chịu khó một chút để những nhà quá hẹp có thể mở một cửa sổ, để một cái cây cạnh hẻm, đến cho mượn không gian sinh hoạt khi cần thiết, san sẻ đồ ăn thức uống...

Theo ông Đặng Đức Hoàng, chính sự nghĩa tình ấy đã giúp nhiều gia đình có thêm điểm tựa để vượt qua khó khăn mỗi ngày.

"Ở đây, chúng tôi sống chung với nhau lâu năm, có tình làng nghĩa xóm, lớn hơn mấy chuyện khó khăn đó. Mưa ngập thì ráng kê đồ lên cao, chấp nhận dọn dẹp cực hơn người ta một chút, rồi hàng xóm xúm lại phụ nhau" - ông Hoàng bày tỏ.

Thành phố ngày càng phát triển, đời sống người dân cũng dần được nâng lên. Tin chắc rằng một lúc nào đó, những gia đình sống trong không gian chập hẹp ở hẻm 266 Tôn Đản và nhiều nơi khác cũng sẽ có đời sống tốt hơn. Nhưng trước mắt, chính sự lạc quan và tình làng nghĩa xóm đang giúp cho đời sống của bà con đỡ chật vật.