Năm 2023, làng du lịch Tân Hóa (tỉnh Quảng Bình cũ) được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) đưa vào mạng lưới “Làng du lịch tốt nhất”, mở ra sinh kế bền vững cho một địa phương còn rất nhiều khó khăn. Đến giữa năm 2025, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, địa danh xã Tân Hóa không còn hiện diện về mặt hành chính, mà được sắp xếp lại với các thôn thuộc xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị.

Kể từ đó đến nay, hoạt động du lịch tại khu vực làng Tân Hóa cũ vẫn tiếp tục diễn ra sôi động; nhờ nỗ lực duy trì định vị thương hiệu từ các doanh nghiệp và cộng đồng địa phương. Đối mặt với những xáo trộn về địa giới hành chính, địa phương và các doanh nghiệp đã cùng nhau áp dụng nhiều giải pháp linh hoạt để bảo vệ thương hiệu du lịch Tân Hóa.

Ông Nguyễn Châu Á - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty Oxalis chia sẻ: "Trong một năm qua trên bản đồ hành chính không có tên Tân Hóa, tuy nhiên tên Làng du lịch Tân Hóa vẫn tồn tại trên thị trường, cũng như cả Google và các hệ thống khác. Dù không xáo trộn lớn nhưng vẫn có những ảnh hưởng nhất định, nhất là khi Google cập nhật lại các địa danh chính thức trên ứng dụng bản đồ tại Việt Nam dẫn đến việc du khách không thấy tên Tân Hóa trên bản đồ tìm kiếm nên gặp một số khó khăn".

"Chúng tôi luôn có giải pháp bảo đảm không có nhiều xáo trộn trong việc tìm kiếm của khách du lịch đối với địa danh Làng du lịch Tân Hóa. Quan trọng nhất, du lịch Tân Hóa được gắn liền với hệ thống hang động Tú Làn và địa điểm này đã được xác thực trên bản đồ. Nhờ vậy, trong năm vừa qua có khoảng 12.000 lượt khách du lịch đến Tân Hóa thông qua các tour thám hiểm hệ thống hang động Tú Làn, và khoảng 3.000 lượt khách chỉ đến tham quan và lưu trú tại làng Tân Hóa. Thỉnh thoảng vẫn có khách gọi điện hỏi đường đi đến Tân Hóa và chúng tôi luôn có nhân viên trực liên tục để trả lời và hướng dẫn cho du khách", ông Nguyễn Châu Á cho biết.

Các chuyên gia cho rằng, một địa điểm như vườn quốc gia, núi rừng, hồ nước, hang động... có thể nằm trên địa bàn nhiều địa phương khác nhau và khách du lịch thường ít quan tâm đến việc địa điểm thuộc thôn làng nào, mà quan tâm chủ yếu đến trải nghiệm, dịch vụ, cảnh quan và sản phẩm du lịch mà họ sẽ được tham gia. Hơn nữa, các doanh nghiệp du lịch luôn có khả năng thích ứng cao, sẽ nhanh chóng điều chỉnh để phù hợp với thay đổi và đưa ra các sản phẩm mới.

Tới đây theo kế hoạch sắp xếp thôn, tổ dân phố tại tỉnh Quảng Trị, dự kiến thương hiệu Tân Hóa sẽ trở lại trên bản đồ sau sắp xếp một số thôn tại xã Kim Phú; nối tiếp hành trình của ngôi làng du lịch đã được ghi danh trên thị trường quốc tế. Tại những địa phương khác, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố cũng có thể dẫn đến thay đổi tên các địa danh về mặt hành chính.

Dù vậy, kinh nghiệm thực tiễn từ Tân Hóa cho thấy, nếu giả sử thay đổi tên gọi hành chính cũng chưa chắc đã gây cản trở cho một điểm đến du lịch. Điều quan trọng là duy trì sự hiện diện trong các sản phẩm du lịch, hoặc gắn liền điểm đến đó với một công trình hay địa điểm thiên nhiên khác có khả năng "định vị" tốt, cả về mặt thị trường lẫn địa lý; như cách du lịch Tân Hóa gắn với hang động Tú Làn.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng, nếu nhìn ở góc độ tích cực, sáp nhập không chỉ là câu chuyện giảm đầu mối hành chính, mà còn có thể tạo ra một không gian phát triển rộng hơn, đủ nguồn lực hơn, đủ dữ liệu hơn và đủ sức tổ chức những sản phẩm văn hóa - du lịch có quy mô hơn.

"Quy mô mới giúp địa phương dễ huy động nguồn lực hơn: Đầu tư hạ tầng số, xây dựng bản đồ du lịch thông minh, thiết kế ứng dụng thuyết minh tự động, gắn mã QR tại di tích và làng nghề, tổ chức sàn thương mại điện tử cho sản phẩm thủ công, đào tạo người dân làm du lịch cộng đồng, xây dựng thương hiệu chung cho vùng văn hóa. Một làng nhỏ có thể khó làm những việc này, nhưng một xã, một phường, một cụm địa phương sau sáp nhập thì hoàn toàn có thể làm được", PGS.TS Bùi Hoài Sơn phân tích.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Châu Á đề xuất: "Nếu một địa danh đã nổi tiếng từ trước với khách du lịch, tôi nghĩ chính quyền có thể cân nhắc việc dùng cái tên này cho khu vực hành chính đó. Trong trường hợp không được như vậy, cần sử dụng các bảng chỉ dẫn giao thông, hoặc ứng dụng điện thoại, để hướng dẫn du khách đến được nơi cần đến, sao cho tạo nhiều thuận lợi nhất cho hoạt động du lịch.

Việc xây dựng tên tuổi cho điểm đến du lịch cần rất nhiều thời gian và công sức của nhiều bên, do đó nếu giữ được những tên cũ bằng cách này hay cách khác thì đều tốt, thay vì phải xây dựng và định vị lại thương hiệu cho một địa danh mới. Đối với khách quốc tế, họ quan tâm điểm đến du lịch hơn là theo địa danh hành chính, do vậy việc giữ được những cái tên của điểm đến du lịch là rất quan trọng với du khách. Ví dụ khi giữ được tên điểm đến Phong Nha thì du khách sẽ sắp xếp kế hoạch xoay quanh Phong Nha và làm sao để đến đó, sau đó họ có thể đến du lịch những nơi khác lân cận".

Thương hiệu du lịch địa phương sẽ ra sao sau khi sáp nhập tỉnh, thành?

VOV.VN - Các chuyên gia, doanh nghiệp du lịch cho rằng sáp nhập đơn vị hành chính mở ra những cơ hội mới, giúp du lịch không còn bị bó hẹp trong từng địa bàn riêng lẻ. Trong trường hợp phải thay đổi tên gọi một điểm đến du lịch thì chỉ thay đổi "cái vỏ", còn "cái lõi" không bị mất đi.