Phát biểu khai mạc tại Tọa đàm “Vai trò của các chính đảng trong việc xây dựng Cộng đồng ASEAN” ngày 8/6, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh yêu cầu tăng cường hợp tác giữa các chính đảng nhằm củng cố lòng tin, duy trì đoàn kết và hỗ trợ hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Đồng thời, nhấn mạnh đây là một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt đối với tiến trình hợp tác khu vực khi lần đầu tiên các chính đảng Đông Nam Á có một diễn đàn trao đổi chung.

Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam, sự tham gia của các đại biểu thể hiện tinh thần cộng đồng, trách nhiệm chung đối với tương lai ASEAN cũng như mong muốn đóng góp vào việc xây dựng một khu vực hòa bình, ổn định và phát triển.

ASEAN đối mặt nhiều thách thức mới trong bối cảnh thế giới biến động

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, cuộc gặp lần đầu giữa các chính đảng Đông Nam Á diễn ra trong bối cảnh thế giới và khu vực đang trải qua những biến động sâu sắc, tác động trực tiếp đến các quốc gia và lực lượng chính trị.

Dẫn lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La 2026, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh thế giới hiện đang đứng trước ba cuộc khủng hoảng lớn gồm khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Những thách thức này đang hội tụ ngày càng rõ tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, các nước Đông Nam Á đều đang đối mặt với nhiều khó khăn trên con đường phát triển. Những động lực tăng trưởng truyền thống gặp trở ngại, trong khi tự do hóa thương mại, toàn cầu hóa và liên kết kinh tế quốc tế đang chịu nhiều sức ép. Nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, bất ổn an ninh và các xung đột kéo dài tiếp tục tạo ra môi trường phát triển nhiều rủi ro.

Bộ trưởng cũng lưu ý rằng phương cách ASEAN - yếu tố quan trọng giúp ASEAN duy trì đoàn kết và đồng thuận trong nhiều thập kỷ - đang đứng trước những thách thức mới. Luật pháp quốc tế và các thể chế đa phương cũng chịu áp lực chưa từng có, trong khi hòa bình và ổn định phục vụ phát triển ngày càng trở nên mong manh.

Tuy nhiên, nhìn lại gần 60 năm hình thành và phát triển, ASEAN đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Từ một khu vực còn chia rẽ, ASEAN đã trở thành một cộng đồng hợp tác toàn diện với đầy đủ 11 quốc gia Đông Nam Á tham gia, đồng thời vươn lên trở thành một trong những trung tâm tăng trưởng năng động của thế giới.

“Trải qua gần 60 năm hình thành, phát triển, ASEAN đã đưa Đông Nam Á trở thành khu vực của hợp tác, phát triển, tin cậy, hội nhập và thịnh vượng”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định.

Hợp tác giữa các chính đảng là yêu cầu mang tính chiến lược

Đề cập tới Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng việc hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một ASEAN tự cường, đổi mới, năng động và lấy người dân làm trung tâm đòi hỏi nỗ lực chung của toàn khu vực.

Theo Bộ trưởng, để giữ vững đoàn kết và tự chủ chiến lược, hợp tác ASEAN không thể chỉ giới hạn ở các kênh nhà nước, chính phủ hay nghị viện mà cần được củng cố từ nền tảng chính trị của mỗi quốc gia, trong đó có các chính đảng. “Tăng cường hợp tác giữa các chính đảng Đông Nam Á không chỉ là một sáng kiến giao lưu mà là một yêu cầu mang tính chiến lược”, ông Lê Hoài Trung nhấn mạnh.

Bộ trưởng cho rằng hợp tác giữa các chính đảng sẽ giúp đưa ASEAN đến gần hơn với người dân, tạo cầu nối giữa các quyết sách khu vực với nhu cầu thực tiễn của xã hội, đồng thời huy động sự đồng thuận rộng rãi trong ứng phó với các thách thức chung như biến đổi khí hậu, an ninh mạng hay phát triển kinh tế số. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các chính đảng còn góp phần bảo đảm tính ổn định và liên tục của các cam kết chính trị dài hạn, đặc biệt trong quá trình triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 kéo dài trong hai thập kỷ tới.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng ASEAN hiện vẫn chưa có một cơ chế kết nối riêng dành cho các chính đảng trong khu vực, trong khi ở cấp độ châu lục đã có Hội nghị quốc tế các chính đảng châu Á (ICAPP). Đây là khoảng trống cần được nghiên cứu để tăng cường hơn nữa sự gắn kết trong cộng đồng ASEAN.

Tại tọa đàm, Bộ trưởng cũng đặt ra ba vấn đề lớn để các đại biểu cùng trao đổi, gồm tăng cường hợp tác và xây dựng lòng tin giữa các chính đảng Đông Nam Á; chia sẻ kinh nghiệm về quản trị và xây dựng đảng; đồng thời nâng cao đóng góp của các chính đảng đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Nhà ngoại giao hàng đầu Việt Nam bày tỏ kỳ vọng các cuộc trao đổi sẽ góp phần làm sâu sắc hơn tình đoàn kết khu vực, mở ra kênh đối thoại thường xuyên giữa các chính đảng Đông Nam Á và tăng cường đóng góp của các lực lượng chính trị vào tương lai phát triển của ASEAN.

“Chúng tôi mong đợi Tọa đàm lần đầu năm nay sẽ là một dấu mốc nữa, mở ra kênh đối thoại thường xuyên hơn giữa các chính đảng Đông Nam Á, thể hiện sự đóng góp trách nhiệm của các đảng chính trị đối với tương lai phát triển của Cộng đồng ASEAN”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nêu rõ.

Theo Bộ trưởng, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt khi là năm đầu tiên các nước ASEAN triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các kế hoạch chiến lược liên quan. Đây cũng là dịp kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), một trong những nền tảng quan trọng của đoàn kết và hợp tác ASEAN.

Trong bối cảnh đó, việc thúc đẩy đối thoại và hợp tác giữa các chính đảng được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố vai trò trung tâm của ASEAN, duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng tại khu vực.